The Oban Times 06/02/2014

The Glasgow Letter

Glasgow's Gaels Celebrate

 

IT WAS probably a setting that most of us thought had been left in the 20th century.

Yes , the City Hall was packed on a Friday evening ready to enjoy a concert of Gaelic song and west coast music just as it used to be when the local associations held their annual gatherings there.

This was, however, a different occasion, a collaboration between An Lòchran and the local associations in the Glasgow area as part of Celtic Connections 2014.

With the Commonwealth Games taking place in the city later in the year, this was an opportunity to acknowledge the role of the Gaels in Glasgow and their worldwide link via the River Clyde.

There would be many in the hall for whom these links would have been a true reflection of their own past and who can remember when most of the tenement 'closes' had at least one Gaelic speaking family. It was an era when many were employed on the river or on river-related industries and there was a constant coming and going of merchant mariners as well as those who chose to emigrate to different parts of the Commonwealth.

If 'those were the days', this concert proved it is still possible for Gaeldom to stage a night to remember.

Angela MacEachen provided the commentary, in both Gaelic and English, and the singers, Cathy Ann MacPhee, James Graham, Gillebride MacMillan, Robert Robertson and Ceitlin Smith, stirred the heart strings as they sang many of the old favourites related to the theme of the evening.

Brian MacAlpine was the musical director and he was supported by a star-studded house band in which Capercaille was well represented.

Glasgow's Gaelic choirs, including youngsters from Sgoil Ghàidhlig Glaschu, provided backing for some of the items conducted by Kenny Thomson and as a reminder of the dancing venues of the past, accordionists Charlie Kirkpatrick, John Carmichael and Fergie MacDonald played favourite west coast tunes.

Fergie has been ever present at all of the 21 Celtic Connections and since he appeared at the end of the Shinty Heroes event on the last night of the festival, he would be bringing the official proceedings for 2014 to a close.

There was an overwhelming positive response from everyone who attended and for that Linda MacLeod from An Lòchran and Celtic Connections are to be congratulated.

CLUAIDH 'S A' CHO-FHLAITHEAS | THE CLYDE AND THE COMMONWEALTH

City Halls, Glasgow

Friday 31/01/14

The Scotsman ****

ALONGSIDE its former status as the second city of the Empire, Glasgow remains the first city of Scotland’s Gàidhealtachd, with one in six of the country’s Gaelic speakers living in or around the dear green place.

Greater Glasgow is also home to 12 regional Highland and Island associations – established to support their rural kin upon moving to the metropolis and help preserve their culture in an urban setting – which, together with Gaelic arts body An Lòchran, co-produced this show in partnership with Celtic Connections.

Featuring around 50 singers from four local Gaelic choirs, together with the eloquent solo voices of Cathy Ann MacPhee, James Graham, Gillebrìde MacMillan, Robert Robertson and Ceitlin LR Smith, the programme focused on songs reflecting their authors’ particular journeys from the Highlands and Hebrides – via Glasgow – to all corners of the Commonwealth.

Abetted by Angela MacEachan’s excellent bilingual narration, this choice of material poignantly highlighted how the larger narrative of Gaelic emigration comprised myriad individual human stories, in which a lifelong yearning for home emerged as a sorrowful common thread.

With the line-up completed by musical director Brian McAlpine on piano, fiddlers Charlie McKerron and Gordon Gunn, guitarist Marc Clement, bassist Ewen Vernal and percussionist David Robertson, the songs’ arrangements ranged from starkly minimal to resplendently ornate, while the presence of dance-band accordion legends Fergie MacDonald, John Carmichael and Charlie Kirkpatrick, plus step-dancer John Sikorski, added a liberal dash of ceilidh-style craic to the show.

SUE WILSON

Seen on 31.01.14

Bliadhna shoirbheachail eile airson An Lòchran aig Fèis Taobh an Iar Ghlaschu 2015!

Bha bliadhna shoirbheachail eile aig An Lòchran aig Fèis Taobh an Iar Ghlaschu 2015, le 6 tachartasan coimhearsnachd a’ tarraing còrr is 80 neach.

Bha dà latha uabhasach math aig teaghlaichean le clann fo aois 5 aig tachartasan Bookbug a chuir An Lòchran agus Comhairle nan Leabhraichean air dòigh. Bha tòrr spòrs aig a h-uile duine còmhla ri Linda NicLeòid a’ seinn, a’ cluich geamannan agus a’ leughadh sgeulachdan mun Mhuir agus Na Neònachain!

Thuirt pàrantan: “ Great session for my daughter!” “Fìor mhath – taing mhòr!”

Bha cothrom cuideachd aig daoine òrain Gàidhlig ionnsachadh bho thriùir seinneadairean cliùiteach: Joy Dunlop, Calum Ross agus Murdo ‘Wasp’ MacDonald. Thuirt daoine a bha an-làthair: “Oidhche fìor mhath”, “Keep up the good work!”

Thàinig tachartasan An Lòchrain aig an Fhèis gu crìoch le seisean-ciùil Gàidhlig anns An Lios Mòr, a bha na h-oidhche air leth làn ceòl agus òrain Gàidhlig. Bidh An Lòchran a’ ruith seisean-ciùil Gàidhlig gach mìos anns An Lios Mòr, a’ chiad Diciadain sa mhìos.

Tha An Lòchran an dòchas a thogail air soirbheachas 2015 aig Fèis Taobh an Iar Ghlaschu le bhith a’ cur air dòigh am barrachd tachartasan agus cothroman airson daoine ann an Glaschu anns na bliadhnaichean ri teachd, airson na h-Ealain Ghàidhlig a bhrosnachadh anns a’ bhaile.

 

 

09 Cèitean 2005

Tha FIONA NicCHOINNICH a' cluinntinn cuideachd chliùiteach de nas fheàrr ann an saoghal na Gàidhlig a' comharrachadh òrain Chaluim agus Ruairidh Dhòmhnallach. 

 

B' e TALLA RÌOGHAIL GHLASCHU an t-àite airson mòran mhìosan de chleasaichean ealaineach agus sholarach a tharraing gu ceann, le buileachadh air 'Flùr an Taoibh an Iar'. Bha an tachartas cudromach seo a chaidh a ghabhail os làimh leis 'An Lòchran' - buidheann Ealain Ghàidhlig Ghlaschu - na chomharradh air ceòl agus obair an lùib Ealain Ghàidhlig aig an dithis luchd-sgrìobhaidh òrain, Calum agus Ruairiridh Dòmhnallach bho Runrig.

Bha am prògram stèidhichte mu thimcheall an leabhair òrain chliùiteach, 'Flùr an Taoibh an Iar', a sgrìobh na bràithrean agus a chaidh a thoirt gu buil fo stiùireadh- ciùil Màiri Anna NicUalraig, Brus MacGriogair, Brian MacAlpain, Phil Coinneagan agus Coinneach MacThòmais.

Leis a' chòmhlan de sheinneadairean Gàidhlig agus luchd-ciùil a bha na lùib, bhiodh e duilich don phròiseact seo gun a bhith soirbheachail. 'S ann ainneamh a thathar air  sreath den luchd-ealain as grinne ann an saoghal na Gàidhlig leithid seo fhaicinn, agus bha am faireachdainn san talla na theisteanas air na bha an luchd-èisteachd a' dùileachadh.

Chaidh tùs a chur air a' phrògram leis an òran àlainn eilthireachd sin stèidhichte air a' cheòl-mhòr 'Fraoch à Rònaidh', air a sheinn gun taic-ciùil le Rona Lightfoot, Kenna Chaimbeul agus Màiri Nic an Aonghais. B' e seo an aon òran den oidhche nach buineadh do Runrig, ach b' e fosgladh freagarrach a bh' ann a bha a' glacadh spiorad agus eachdraidh eileanan Uibhist, far an deach na bràithrean Dòmhnallach a thogail.

Leanadh seo le coileanadh faireachdainneil air 'Chi mi 'n Geamhradh' leis an t-seinneadair seann-nòs Donaidh M. MacLeòid, le taic co-sheirmeach drùidhteach bho Magaidh Dhòmhnallach à Cliar. Cha b' e na h-òrain ainmeil uile a bha air an seinn agus bha e sònraichte tlachdmhor na h-òrain air nach robhar cho eòlach a chluinntinn, leithid 'Pòg aon Oidhche Earraich' air a sheinn le Art MacCarmaig, cuideachd à Cliar.

Thugadh coileanaidhean co-aimsireil cuideachd le Iain Moireasdan às a' chòmhlan Poor Old Ben, a thug tlachd gu h-àraid don fheadhainn a b' òige den luchd-èisteachd, agus le Còisir Bun-sgoil Ghàidhlig Ghlaschu a thug taic do chuid de na h-òrain còmhla ri còisir de 100 neach a bha mar amalachadh de Chòisir Gàidhlig Chomar nan Allt, Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu, Còisir Bhaile Ghobhainn, Còisir Shruighle agus còisir Choinnich MhicThòmais fhèin, Ceòlraidh Ghàidhlig Ghlaschu (no an GG).

"Bidh an ginealach ùr de sheinneadairean agus luchd-ciùil agus ginealaichean a tha ri thighinn,  a' cleachdadh na dìleib ciùil seo airson mòran bhliadhnaichean ri teachd."

 

NIALL COOPER

Foillsichte 29 Faoilleach 2007

Chan eil mòran taisbeanaidh air a bhith aig cluiche Gàidhlig o chionn ghoirid, agus glòir-mhiann luchd-ùidh a' fàbharachadh stiùirichean à àiteachan nas annasaiche. Ann an leithid sin de lorgadh a-mach eadar-mheasgaichte, tha obair air an stairsnich againn fhìn air fhàgail airson a dhol a dhollaidh. 'S e seo nì a tha an co-riochdachadh ùr eadar Tag agus Buidheann Ealain An Lòchrain a' feuchainn ri dèilgeadh leis, anns an rannsachadh pàirt-proifeiseanta, pàirt-coimhearsnachd air boireannachd ann an roinn den chomann shòisealta, aig nach eil ainm airson a bhith a' droch-cainnt mu bheatha, gaol agus luchd nam bàtaichean iasgaich.

Chan eil mòran taisbeanaidh air a bhith aig cluiche Gàidhlig o chionn ghoirid, agus glòir-mhiann luchd-ùidh a' fàbharachadh stiùirichean à àiteachan nas annasaiche. Ann an leithid sin de lorgadh a-mach eadar-mheasgaichte, tha obair air an stairsnich againn fhìn air fhàgail airson a dhol a dhollaidh. 'S e seo nì a tha an co-riochdachadh ùr eadar Tag agus Buidheann Ealain An Lòchrain a' feuchainn ri dèilgeadh leis, anns an rannsachadh pàirt- proifeiseanta, pàirt-coimhearsnachd air boireannachd ann an roinn den chomann shòisealta, aig nach eil ainm airson a bhith a' droch-cainnt mu bheatha, gaol agus luchd nam bàtaichean iasgach.

Aig a theis-meadhain tha naoi òraidean fèin-labhairt, air an coileanadh fo stiùireadh Guy Hollands, agus air an leudachadh a-mach nam pìosan co-choileanaidh leis na sianar bhoireannach a sgrìobh iad. Bhon neach-teagaisg air a fàgail a' cleachdadh ainmean fuadain airson buill ghnèitheasach tro sheallaidhean beaga bìodach de mhàthaireachd singilte, neo-dhìlseachd, beadrachd, reic gnàth-ìomhaighean gin tro ìomhaigh bhoireann fhoirfe, agus sireadh dearbh-aithne na 21mh linn ann an saoghal air leth, tha beatha uile air a glacadh ann an sreath de choileanaidhean abaich.

A' cuairteachadh seo, tha glomhar leudaichte air a dhealbhachadh le Mairead Bennett, Caitlin Nic an Aonghais agus Cathaidh Anna Nic a' Phì, mar thriùir luchd-amhairc de bhuill cluba, a' roinneadh conaltradh pearsanta mu dheidhinn feise, deuchainnean smiùraidh agus reachd den ìre as àirde. Air a choileanadh sa mhòr-chuid na teanga mhàthaireil, tha Seonag Monk, an sgrìobhaiche dheilbh-cluiche agus na stiùirichean dràma coimhearsnachd, Catriona Lexy Chaimbeul agus Elly Goodman air àrd-ùrlar a chruthachadh, a tha a' dèanamh oidhirp air faighinn a-steach air draghan thar-ghinealach bhoireannaich an latha an-diugh.

Ged nach eil in-sheallaidhean mòra sam bith ann, tha taisbeanadh aighearach na cuideachd, gun fheum air fo-thiotalain a dh'fhaodadh daoine a ràdh a tha riatanach, a dh'aindeoin sin na thaisbeanadh de ghliocas a dh'fhaodadh torrachadh fhathast san àm ri teachd.